Lễ hội Tịch điền Đọi Sơn được phục dựng thử nghiệm đầu năm 2009, tổ chức chính thức từ 18-20/2/2010. Mùng 7 tháng Giêng là ngày trọng tâm của lễ hội, ngày tổ chức lễ tịch điền (cày ruộng).

Cần coi trọng nông nghiệp

Tại buổi lễ, Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết khẳng định: “Mặc dù chúng ta đang thực hiện sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, nhưng nông nghiệp vẫn cần được coi trọng, bởi 60% nhân dân vẫn gắn bó với nông thôn, vẫn làm nông nghiệp. Năm 2009, khủng hoảng kinh tế, tài chính thế giới tác động đến mọi quốc gia, mọi gia đình. Nhưng ở Việt Nam, nhờ nền nông nghiệp vững chắc và phát triển cho nên đời sống nhân dân vẫn ổn định”.

Sau lễ khai mạc, lễ dâng hương, nghi thức nhập thế vua Lê cày sá lễ, Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết được mời cày những sá đầu tiên.

Trang phục lúc này của Chủ tịch nước là bộ quần áo nâu, giày ba-ta cùng màu. Trâu do ông điều khiển là trâu cày 100%, không tô vẽ hay phủ vải đỏ. Cày và ách cũng không tô sơn.

Trang phục của Chủ tịch nước tạo vẻ giản dị, mộc mạc, gần gũi với người dân. Trước đó, việc chọn trang phục cho người cày tịch điền là vấn đề làm “đau đầu” Ban tổ chức và các tác giả kịch bản, đến hôm tổng duyệt 26 tháng Chạp vẫn chưa ngã ngũ.

Bà Lưu Thị Hà, xấp xỉ 70 tuổi, đi bộ 4 km từ thôn Yên Nội, xã Tiên Ngoại, huyện Duy Tiên về xem lễ tịch điền, nhận xét: “Những đường cày của lãnh đạo Đảng và Nhà nước rất có ý nghĩa”. Bà bày tỏ mong muốn năm nay mùa màng bội thu, nhân dân yên vui, no đủ.

Tiếp theo sá cày của Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết là sá cày của các ông: Cao Đức Phát (Bộ trưởng Bộ NN&PTNT), Trần Chiến Thắng (Thứ trưởng Bộ VHTT&DL), Đinh Văn Cương (Bí thư Tỉnh uỷ Hà Nam), Trần Xuân Lộc (Chủ tịch UBND tỉnh Hà Nam). Sau đó là lượt cày của lãnh đạo các sở, ban, ngành của tỉnh Hà Nam và huyện Duy Tiên.

Họ cũng mặc bộ quần áo màu nâu, đi chân đất, cày với những con trâu được trao giải từ hội thi vẽ, trang trí trâu. Những thôn nữ đi theo rắc hạt giống. Tiếp đó là sá cày của các bô lão và thanh niên trong các làng thuộc xã Đọi Tam. Những đường cày lật tơi lớp đất xốp mềm, vạch thành các đường nâu sẫm, lấm tấm hạt vàng lúa giống.

Theo ông Trần Xuân Lộc, Chủ tịch UBND tỉnh Hà Nam, những đường cày đầu xuân của vua Lê và các vị vua từ xưa đã để lại một di sản văn hoá quý báu mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc.

Rộn ràng trống hội Đọi Tam

Sáng sớm mùng 7 Tết, dưới chân núi Đọi đã có hàng nghìn người từ những vùng xung quanh đổ về tham dự Lễ hội Tịch điền. Gần vào giờ khai hội, người dự lễ đứng chật khoảng ruộng làm sân đại lễ, háo hức đón chờ.

Ngoài nghi thức cày tịch điền của các vị lãnh đạo, lễ hội còn nhiều hoạt động khác như rước linh vị vua Lê từ trên chùa Đọi xuống, rước Tổ nghề và Đức Thánh cả, cúng Thần nông, thi vẽ và trang trí trâu, rước nước từ giếng làng lên chùa Đọi, đấu vật, đánh đu, hát dân ca…

Một trong những nội dung đáng chú ý là dàn trống hội của hơn 50 phụ nữ làng nghề trống Đọi Tam trên những chiếc xe cổ động mang biểu tượng tứ linh. Những người phụ nữ này được coi là linh hồn của làng nghề vì không chỉ biết làm nghề, truyền nghề, mà còn khéo léo trình diễn nghệ thuật trống cổ truyền của cha ông.

Kịch bản của Lễ hội Tịch điền Đọi Sơn được Viện Văn hoá nghệ thuật phối hợp UBND tỉnh và Sở VH-TT&DL Hà Nam xây dựng.

PGS. TS Lương Hồng Quang, Phó viện trưởng Viện Văn hóa nghệ thuật (đơn vị đồng tổ chức lễ hội)
“Trong lễ cày tịch điền, Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết và các bộ trưởng, lãnh đạo địa phương mặc bộ quần áo nâu để thực hiện nghi thức cày. Chúng tôi quyết định lựa chọn bộ trang phục này dựa trên thẩm mỹ truyền thống của người Việt Nam. Màu nâu gắn với đất và cũng là hình ảnh tượng trưng cho người nông dân cả ba miền Bắc - Trung - Nam.

Mẫu thiết kế mà Chủ tịch nước và các vị lãnh đạo mặc cũng là hình ảnh bộ quần áo truyền thống của người Việt Nam, tái hiện hình ảnh giản dị của người nông dân đi cày.

Trước đó, đã có một bô lão mặc bộ hoàng bào trong lễ diễn xướng rồi, nên các vị lãnh đạo không cần thiết phải mặc hoàng bào nữa.

Việc Chủ tịch nước đi giày trong lễ cày tịch điền là có liên quan đến vấn đề về an ninh, sức khỏe. Chúng tôi đã chọn một đôi giày vải mềm, nhẹ và đồng màu nâu. Còn từ cấp bậc Bộ trưởng trở xuống đều đi chân đất trong khi cày. Điều này đều được mọi người đón nhận và không có ý kiến gì”. Lê Thoa (ghi)

        Theo www.baodatviet.vn